Ăn chánh niệm (mindful eating) là một khái niệm có nguồn gốc từ Phật giáo và ngày càng được nhiều người quan tâm. Trong bài viết này, hãy cùng chay thực dưỡng Lá Tía Tô tìm hiểu ăn chánh niệm là gì và cách thực hành ăn trong chánh niệm nhé!
Ăn chánh niệm là gì?
Ăn chánh niệm là sự hiện diện trọn vẹn trong bữa ăn. Nghĩa là bạn tập trung tâm trí vào thức ăn trước mặt và nhận biết trọn vẹn những gì diễn ra trong bữa ăn. Khi ăn trong chánh niệm, bạn sẽ không bị phân tán bởi điện thoại, máy tính, tivi hay những suy nghĩ liên tục trong đầu.
Lợi ích của bữa ăn chánh niệm với sức khỏe
Bữa ăn chánh niệm không chỉ giúp cơ thể khoẻ mạnh mà còn nuôi dưỡng bình an cho tâm hồn. Dưới đây là những lợi ích tuyệt vời của ăn uống chánh niệm với sức khoẻ:
Nhận biết rõ nhu cầu của cơ thể
Khi ăn mà không tập trung, bạn chỉ đơn giản là tự động ăn cho xong bữa và ăn cho xong khẩu phần của mình. Bạn có thể vô tình ăn nhiều hơn nhu cầu thực tế vì não bộ không nhận được tín hiệu no. Ngược lại, khi ăn chánh niệm, bạn biết rõ mình đang nhai từng miếng. Lúc này, não bộ cũng có thời gian để nhận được tín hiệu no và dừng lại theo đúng nhu cầu thực tế. Do vậy, bạn hình thành được thói quen ăn uống điều độ và không ăn quá nhiều.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Nhai kỹ trong quá trình ăn chánh niệm giúp giảm áp lực cho dạ dày và tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Vì khi nhai kỹ, thức ăn được nghiền nhỏ, tăng tiết nước bọt chứa enzyme tiêu hoá. Đồng thời, nhai kỹ còn giúp hạn chế các tình trạng đầy hơi, chướng bụng, ợ chua, ăn không tiêu…
Giảm stress và cảm nhận được bình an
Một bữa ăn chánh niệm không chỉ nuôi dưỡng cơ thể mà còn là thời gian “chữa lành” cho tâm hồn. Giữa nhịp sống bận rộn và hối hả, chúng ta luôn bị cuốn theo những dự định, những kế hoạch còn dang dở. Khi thực hành ăn trong chánh niệm, chúng ta có thời gian để hít thở sâu, ngắm nhìn món ăn và thưởng thức hương vị nhẹ nhàng tan nơi đầu lưỡi. Đây cũng là lúc tâm trí bắt đầu được lắng dịu lại và ta cảm nhận được bình an trong tâm hồn.
Trân trọng và biết ơn thức ăn
Từng bữa ăn đều chứa đựng tặng phẩm của đất trời. Đó là kết quả từ quá trình vun trồng, chăm sóc và lao tác của rất nhiều người. Ăn trong chánh niệm cũng là lúc chúng ta dành sự biết ơn cho thiên nhiên, đất trời và con người. Vì vậy, chúng ta sẽ trân trọng từng thực phẩm, không lãng phí thức ăn và nuôi dưỡng hạt giống của sự biết ơn trong chính mình. Đây là nguồn năng lượng tốt giúp tâm trí bạn an yên và cảm nhận rõ hơn giá trị của những điều bình dị trong cuộc sống.
Thực hành ăn trong chánh niệm
Để thực hành ăn chánh niệm, bạn hãy bắt đầu với những thói quen nhỏ sau đây nhé!
Ăn khi cơ thể thật sự cảm thấy đói
Trước khi bắt đầu bữa ăn, hãy dành một chút thời gian để lắng nghe cơ thể. Bạn đang thực sự đói hay chỉ ăn vì đến giờ, vì thói quen hoặc vì cảm xúc như buồn chán, căng thẳng? Nhận biết đúng tín hiệu đói sẽ giúp bạn ăn vừa đủ theo nhu cầu, hạn chế việc ăn theo cảm xúc hoặc ăn quá nhiều mà cơ thể không cần.
Rời xa chiếc điện thoại và những công việc còn dang dở
Những thông báo từ điện thoại có thể làm bạn phân tâm. Hãy tạm rời xa chiếc điện thoại để có mặt trọn vẹn trong bữa ăn mà không bị gián đoạn. Khi chú tâm trọn vẹn vào bữa ăn, bạn sẽ dễ dàng cảm nhận được hương vị, nhai kỹ hơn và nhận biết khi cơ thể đã đủ no.
Bày tỏ lòng biết ơn
Trước khi dùng bữa, bạn hãy dành vài giây để cảm ơn những người gieo trồng, chế biến và nấu bữa ăn này cho mình. Điều này làm bữa ăn không chỉ nuôi dưỡng cơ thể mà còn trở nên ý nghĩa hơn.
Cảm nhận món ăn bằng các giác quan
Khi ngồi vào bàn, hãy dành vài giây để nhìn vào màu sắc và hình dáng của các món ăn. Hãy ngửi hương thơm nhẹ nhàng của món ăn lan toả trong không trung. Khi thưởng thức, hãy chú ý đến kết cấu mềm hay cứng, ẩm hay khô để bữa ăn trọn vẹn hơn.
Ăn chậm và nhai kỹ
Hãy đếm xem bạn cần nhai bao nhiêu trước khi nuốt. Việc nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nát, trộn đều với enzym tiêu hóa trong nước bọt. Do vậy, cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn và giảm gánh nặng cho dạ dày.
Bên cạnh đó, nhai kỹ còn giúp bạn cảm nhận được vị ngọt tự nhiên của thực phẩm. Khi vị giác đã quen với vị tự nhiên của thực phẩm, bạn sẽ dễ dàng cảm thấy ngon miệng mà không cần nêm các loại gia vị công nghiệp tạo vị mạnh cho món ăn.
>>> Xem thêm Bột nêm ngưu báng: Thuần chay, vị ngọt tự nhiên
Duy trì đều đặn thay vì cầu toàn
Không cần phải thực hành thật hoàn hảo theo các tiêu chí khắt khe mới gọi là ăn chánh niệm. Bạn hãy kiên trì thực hành đều đặn để tạo thói quen hiện diện trọn vẹn trong bữa ăn nhé!
FAQ - Những câu hỏi thường gặp
Phần cuối cùng của bài viết, hãy tìm hiểu những câu hỏi thường gặp khi thực hành ăn uống trong chánh niệm nhé!
Ai nên thực hành ăn chánh niệm?
Tất cả mọi người đều nên thực hành ăn chánh niệm, đặc biệt là:
-
Người thường xuyên gặp căng thẳng, áp lực
-
Người có thói quen ăn uống vội vàng
-
Người muốn cải thiện hệ tiêu hóa
-
Người mong muốn xây dựng lối sống lành mạnh
-
Gia đình có trẻ nhỏ
-
Người lớn tuổi
Những thói quen làm mất chánh niệm trong bữa ăn
Các thói quen vừa ăn vừa xem điện thoại, ăn theo cảm xúc, ăn quá nhanh sẽ dễ làm mất chánh niệm. Bạn cũng nên tránh việc vừa ăn vừa suy nghĩ đến những công việc còn dang dở.
Ăn chánh niệm có giúp giảm cân không?
Ăn chánh niệm có thể giúp bạn giảm cân nhưng không theo cách trực tiếp. Đây không phải là phương pháp giảm cân hay chế độ ăn kiêng. Thay vào đó, ăn trong chánh niệm giúp bạn hình thành thói quen ăn uống lành mạnh bằng cách lắng nghe tín hiệu đói - no của cơ thể, ăn chậm, nhai kỹ và hạn chế ăn theo cảm xúc hoặc thói quen.
Khi thực hành ăn chánh niệm, bạn sẽ kiểm soát được khẩu phần ăn tốt hơn và hạn chế tình trạng ăn quá nhiều. Nhờ vậy, ăn chánh niệm có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng và góp phần giảm cân bền vững khi biết kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân bằng và tập luyện đều đặn.
Kết luận
Ăn chánh niệm là cách giúp chúng ta có mặt trọn vẹn với từng bữa ăn. Khi đó, bạn không chỉ đang nuôi dưỡng cơ thể bằng thực phẩm mà còn nuôi dưỡng tâm hồn bằng sự hiện diện trọn vẹn và biết ơn.
Lá Tía Tô với sứ mệnh lan toả lối sống chay thực dưỡng luôn có sẵn những thực phẩm chất lượng cho gian bếp. Từ gạo lứt, các loại đậu - hạt, bún - mì lứt, gia vị tự nhiên đến rong biển các loại... hãy ghé Lá Tía Tô và mua sắm những nguyên liệu lành sạch cho bữa ăn của gia đình nhé!
>>> Xem thêm Cách ăn hạt dinh dưỡng giảm cân lành mạnh và khoa học
